Coronavirus: stay at home Leave your home if it's necessary. It will help stop the spread of novel coronavirus & COVID-19

  1. Lang :

ઉત્તરાયણ 2022 તારીખ અને મુહૂર્ત

2022 માં ઉત્તરાયણ ક્યારે છે?

14

જાન્યુઆરી, 2022

(શુક્રવાર)

Uttarayan Sankranti Time For New Delhi, India

Sankranti Moment :
14:12:26

આવો જાણીએ છે કે 2022 માં ઉત્તરાયણ ક્યારે છે. ઉત્તરાયણ 2022 ની તારીખ અને મુહૂર્ત।

સૂર્ય ની ઉત્તર દિશા ની ગતિ ને ઉત્તરાયણ કહેવા માં આવે છે. ખરેખર ઉત્તરાયણ એ સૂર્ય ની સ્થિતિ છે. ઉત્તરાયણ નો શાબ્દિક અર્થ થાય છે ઉત્તર દિશા માં પ્રસ્થાન. ઉત્તરાયણ કાળ 14 જાન્યુઆરી થી શરૂ થાય છે. આ સમય દરમિયાન સૂર્ય મકર રાશિ માં પ્રવેશ કરે છે. આ પ્રસંગે મકર સંક્રાંતિ ઉત્સવ ઉજવવા માં આવે છે. આ ઉત્સવ ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર માં ઉત્તરાયણ ના નામે ઉજવવા માં આવે છે. એવું માનવા માં આવે છે કે ઉત્તરાયણ કાળ શુભ પરિણામ આપે છે. ઉત્તરાયણ ને દેવતાઓ નો દિવસ કહેવા માં આવે છે, તેથી આ સમયગાળા દરમિયાન નવા કાર્યો, યજ્ઞ, વ્રત, ધાર્મિક વિધિઓ, લગ્નો, મુંડન કરવા નું શુભ માનવા માં આવે છે. ઉત્તરાયણ પ્રસંગે ગંગા અને યમુના નદી માં સ્નાન કરવા નું મોટું મહત્વ છે. ગુજરાત માં ઉત્તરાયણ પ્રસંગે પતંગોત્સવ ની ઉજવણી કરવા માં આવે છે.

ઉત્તરાયણ કાળ ની મહત્તા

હિન્દુ ધર્મ માં સૂર્ય ને દક્ષિણ થી ઉત્તર દિશા તરફ જવા નું ખૂબ જ શુભ માનવા માં આવે છે. એવું માનવા માં આવે છે કે જ્યારે સૂર્ય પૂર્વ થી દક્ષિણ તરફ આગળ વધે છે, આ સમય દરમિયાન સૂર્ય ની કિરણો ને ખરાબ માનવા માં આવે છે, પરંતુ જ્યારે સૂર્ય પૂર્વ થી ઉત્તર તરફ પ્રવાસ કરવા નું શરૂ કરે છે, ત્યારે તેની કિરણો આરોગ્ય અને શાંતિ માં વધારો કરે છે. આ સમય દરમિયાન સૂર્ય મકર રાશિ માં પ્રવેશ કરે છે, તેથી તેને મકર સંક્રાંતિ પણ કહેવા માં આવે છે, જે હિન્દુ ધર્મ માં એક મોટો તહેવાર છે. ઉત્તરાયણ પછી ઋતુઓ અને મોસમ બદલાય છે. પરિણામે, શિયાળા ની મોસમ ધીરે ધીરે સમાપ્ત થવા માંડે છે. ઉત્તરાયણ ને કારણે, રાત ટૂંકી થવા લાગે છે અને દિવસો મોટા હોય છે. જ્યારે સૂર્ય ઉત્તરાયણ હોય છે ત્યારે તે યાત્રાધામો અને તહેવારો નો સમય હોય છે.

ઉત્તરાયણ સમયગાળા પર થતાં વૈદિક કર્મકાંડ

શાસ્ત્રો માં ઉત્તરાયણ કાળ ને સકારાત્મકતા નું પ્રતિક માનવા માં આવે છે, જ્યારે દક્ષિણાયન ને નકારાત્મકતા નું પ્રતીક માનવા માં આવે છે. એવું માનવા માં આવે છે કે ઉત્તરાયણ સમયગાળા દરમિયાન કરવા માં આવેલ કાર્ય શુભ પરિણામ આપે છે.

1.  જપ, તપસ્યા અને સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરવા માટે ઋષિ મુનિઓ દ્વારા ઉત્તરાયણ અવધિ મહત્વપૂર્ણ માનવા માં આવે છે.
2.  ઉત્તરાયણ ને દેવતાઓ નો દિવસ માનવા માં આવે છે. કારણ કે આ સમયે સૂર્ય દેવતાઓ શાસક છે.
3.  મકર સંક્રાંતિ એ ઉત્તરાયણ કાળ નો પહેલો દિવસ છે, તેથી આ દિવસે સ્નાન કરવું, દાન કરવું અને પુણ્ય કરવું શુભ છે.
4.  6 મહિના નો સમય ઉત્તરાયણ સમયગાળો કહે છે. ભારતીય મહિના અનુસાર, તે માઘ થી અષાઢ મહિના સુધી માનવા માં આવે છે.
5.  ઉત્તરાયણ સમયગાળા દરમિયાન ગૃહ પ્રવેશ, દીક્ષા ગ્રહણ, લગ્ન અને યજ્ઞોપવિત ની વિધિઓ ને શુભ માનવા માં આવે છે.

સૂર્ય ના ઉત્તરાયણ સમયગાળા સાથે સંકળાયેલ પૌરાણિક માન્યતાઓ.

1.  ઉત્તરાયણ કાળ ના મહત્વ નું વર્ણન પણ શાસ્ત્રો માં જોવા મળે છે. હિન્દુ ધર્મ ના પવિત્ર ગ્રંથ શ્રીમદ્ ભાગવત ગીતા માં ખુદ ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ કહ્યું છે કે, ઉત્તરાયણ ના 6 મહિના ના શુભ સમયગાળા દરમિયાન પૃથ્વી પ્રકાશમય હોય છે, તેથી આ પ્રકાશ માં શરીર નો ત્યાગ કરવા થી માણસ નો પુનર્જન્મ થતો નથી અને તેને મુક્તિ મળે છે અને તેને મોક્ષ ની પ્રાપ્તિ થાય છે. મહાભારત સમયગાળા દરમિયાન ભીષ્મ પિતામહ જેમણે ઈચ્છામૃત્યુ નો વરદાન પ્રાપ્ત હતો. તેમણે પણ મકર સંક્રાંતિ ના દિવસે પોતાના દેહ નો ત્યાગ કર્યો હતો.
2.  ઉત્તરાયણ કાળ ના પ્રથમ દિવસે એટલે કે મકર સંક્રાંતિ પર, ગંગા સ્નાન કરવા નું ખૂબ મહત્વ છે. દંતકથા અનુસાર મહારાજા ભગીરથે તેમના પૂર્વજો ના તર્પણ માટે વર્ષો ની તપશ્ચર્યા પછી ગંગાજી ને પૃથ્વી પર આવવા દબાણ કર્યું હતું. આ દિવસે, ગંગાજી પૃથ્વી પર સ્વર્ગ માં થી ઉતરી હતી. તે મકર સંક્રાંતિ જ હતું કે મહારાજા ભગીરથે તેમના પૂર્વજો નું તર્પણ કર્યું અને તેમની પાછળ ચાલતાં ગંગાજી કપિલ મુનિ ના આશ્રમ માં થી સમુદ્ર માં ગયા.

વૈદિક જ્યોતિષ વિદ્યા માં ઉત્તરાયણ અવધિ નું મહત્વ

હિન્દુ પંચાંગ મુજબ, સૂર્ય વર્ષ માં બે વાર રાશિ પરિવર્તન કરે છે અને તે જ પરિવર્તન ઉત્તરાયણ અને દક્ષિણાયન તરીકે ઓળખાય છે. કાલ ની ગણતરી મુજબ, જ્યારે સૂર્ય મકર રાશિ થી મિથુન સુધી જાય છે, ત્યારે આ સમયને ઉત્તરાયણ કાળ કહેવા માં આવે છે. આ પછી, સૂર્ય કર્ક રાશિ થી ધનુ રાશિ માં સંક્રમિત થાય છે, તેને દક્ષિણાયન કાળ કહેવા માં આવે છે. આ રીતે સૂર્ય ની બંને આયન 6-6 મહિના ના હોય છે.

તેના થી વિપરિત, ઉત્તરાયણ ના 6 મહિના પછી એટલે કે 14 જુલાઈએ સૂર્ય દક્ષિણાયન બને છે. દક્ષિણાયન સમયગાળા માં, સૂર્ય એક નમન સાથે દક્ષિણ તરફ આગળ વધે છે. એવું માનવા માં આવે છે કે દક્ષિણાયન એ દેવતાઓ ની રાત છે. દક્ષિણાયન માં રાત લાંબી થાય છે. દક્ષિણાયન એ ઉપવાસ અને વ્રત નો સમય છે. આ દિવસે શુભ અને માંગલિક કાર્ય કરવા પર પ્રતિબંધ છે. સૂર્ય નું દક્ષિણાયન ઇચ્છાઓ અને આનંદ ની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે, તેથી આ સમય માં પૂજા, વ્રત, વગેરે જેવા કામો દુખ અને રોગ ને દૂર કરે છે.

ઉત્તરાયણ હિન્દુ ધર્મ માં આસ્થા નો મહાપર્વ છે. આ પ્રસંગે સ્નાન, દાન, ધર્મ અને પૂર્વજો ને તર્પણ કરવા નું વિશેષ મહત્વ છે. ઉત્તરાયણ નિમિત્તે દેશભર માં મેળો ભરાય છે. ખાસ કરી ને ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ અને દક્ષિણ ભારત માં મોટા મેળાઓ નું આયોજન થાય છે. આ પ્રસંગે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ ગંગા અને અન્ય પવિત્ર નદીઓ ના કાંઠે સ્નાન અને દાન અને ધર્મ કરે છે. મત્સ્ય પુરાણ અને સ્કંદ પુરાણ માં ઉત્તરાયણ ના મહત્વ વિશે ખાસ ઉલ્લેખ કરવા માં આવ્યો છે. એવું માનવા માં આવે છે કે ઉત્તરાયણ કાળ ખાસ કરી ને આધ્યાત્મિક પ્રગતિ અને ભગવાન ની ઉપાસના માટે ફળદાયક છે.

AstroSage on Mobile ALL MOBILE APPS

AstroSage TV SUBSCRIBE

Buy Gemstones

Best quality gemstones with assurance of AstroSage.com

Buy Yantras

Take advantage of Yantra with assurance of AstroSage.com

Buy Navagrah Yantras

Yantra to pacify planets and have a happy life .. get from AstroSage.com

Buy Rudraksh

Best quality Rudraksh with assurance of AstroSage.com